Rzepak to jeden z kluczowych surowców rolnych w Polsce i Europie, którego cena wpływa nie tylko na kondycję gospodarstw rolnych, ale również na rynek paliw alternatywnych i żywności. W 2026 roku obserwujemy dynamiczne zmiany notowań tego oleistego surowca, zarówno na giełdach międzynarodowych, jak i w krajowym skupie. Wzrost areału zasiewów, rekordowe plony oraz globalne perturbacje na rynku surowców sprawiają, że cena rzepaku pozostaje jednym z najważniejszych wskaźników dla całego sektora agrobiznesu.
W pigułce:
- Ceny skupu rzepaku w Polsce wahają się między 2035-2200 zł/t, z prognozami wzrostu do 2300 zł/t pod koniec 2026 roku
- Kontrakty terminowe na paryskiej giełdzie MATIF przekraczają 513-521 EUR za tonę
- Areał zasiewów rzepaku w Polsce wzrósł do 1,097 mln ha, stanowiąc około 9% krajowej powierzchni zasiewów
- Wzrost cen ropy Brent o 33% i oleju napędowego powyżej 7 zł/l bezpośrednio wpływa na koszty produkcji rzepaku
Aktualne ceny rzepaku w skupie krajowym
Ceny netto skupu rzepaku w Polsce oscylują obecnie w przedziale 2035-2200 zł za tonę, z widocznymi różnicami między poszczególnymi skupami i terminami dostaw.
Największe firmy przetwórcze oferują zróżnicowane stawki za surowiec. ADM Czernin i ADM Szamotuły proponują 2130 zł/t za rzepak na dostawy w lipcu i sierpniu 2026 roku. Bunge Kruszwica w maju oferowało wyższą stawkę na poziomie 2150 zł/t. Różnice wynikają z lokalnych warunków rynkowych, kosztów logistyki oraz polityki zakupowej poszczególnych przetwórni.
Średnia cena skupu rzepaku w Polsce na koniec 2026 roku szacowana jest na około 2150 zł/t, co stanowi stabilny poziom w porównaniu do wcześniejszych miesięcy. Analitycy Credit Agricole prognozują jednak, że ceny mogą osiągnąć około 2300 zł/t pod koniec 2026 roku, a nawet 2400 zł/t pod koniec 2027 roku, co daje rolnikom perspektywę dalszego wzrostu rentowności uprawy tego surowca.
Czynniki wpływające na krajowe ceny skupu
Na krajowe ceny rzepaku wpływa szereg czynników makroekonomicznych i rynkowych. Kluczowe znaczenie mają notowania na giełdach międzynarodowych, koszty paliw oraz sytuacja popytowo-podażowa na rynku europejskim. Wzrost cen oleju napędowego przekraczający 7 zł za litr stanowi istotne obciążenie dla rolników, podnosząc koszty produkcji i transportu surowca do skupów.
Notowania giełdowe rzepaku na MATIF
Paryska giełda MATIF to główny punkt odniesienia dla europejskich cen rzepaku, wyznaczający trendy dla całego kontynentu.
Kontrakty terminowe na rzepak na paryskiej giełdzie MATIF przekraczają 513-521,75 EUR za tonę, utrzymując się na stabilnym poziomie.
Prognozy na koniec 2026 roku sugerują utrzymanie cen kontraktów sierpniowych i listopadowych na MATIF w okolicach 513 EUR/t i 514,75 EUR/t. Kontrakty na rzepak z terminem realizacji w lipcu i sierpniu 2026 roku osiągają na rynkach światowych 763,90 USD za tonę, co w przeliczeniu na złotówki daje zbliżone poziomy do notowań europejskich.
Porównanie notowań terminowych
| Termin kontraktu | Cena EUR/t | Cena USD/t |
|---|---|---|
| Lipiec 2026 | 513,00 | 763,90 |
| Sierpień 2026 | 513,00 | 763,90 |
| Listopad 2026 | 514,75 | – |
Jak ceny paliw wpływają na koszty produkcji rzepaku?
Wzrost ceny ropy brent o 33% od końca lutego oraz ceny oleju napędowego przekraczające 7 zł za litr bezpośrednio podnoszą koszty produkcji i transportu rzepaku.
Uprawa rzepaku wymaga intensywnego wykorzystania maszyn rolniczych na każdym etapie produkcji – od przygotowania gleby, przez siew, zabiegi agrotechniczne, aż po zbiór i transport. Każda z tych operacji generuje znaczące zużycie paliwa. Przy obecnych cenach oleju napędowego koszty te mogą stanowić nawet 20-25% całkowitych nakładów na produkcję rzepaku.
Dodatkowo wzrost ceny ropy naftowej wpływa na ceny nawozów mineralnych, środków ochrony roślin oraz innych materiałów produkcyjnych opartych na surowcach petrochemicznych. To sprawia, że rentowność uprawy rzepaku jest coraz bardziej uzależniona od poziomu cen skupu, który musi kompensować rosnące koszty produkcji.
Produkcja i zbiory rzepaku w Polsce
Polska jest jednym z największych producentów rzepaku w Unii Europejskiej, a krajowe zbiory mają istotny wpływ na europejski rynek tego surowca.
GUS prognozuje na rok bieżący zbiory rzepaku i rzepiku w Polsce na około 3,6 miliona ton, co oznacza wzrost o 11,2% rok do roku.
Areał zasiewów rzepaku w Polsce wzrósł do 1,097 miliona hektarów z 1,010 miliona hektarów w poprzednim sezonie. Udział rzepaku w krajowej powierzchni zasiewów osiągnął około 9%, co stanowi ponad dwukrotny wzrost od momentu akcesji Polski do Unii Europejskiej. Ten systematyczny wzrost powierzchni uprawy świadczy o rosnącej popularności rzepaku wśród polskich rolników.
Plonowanie rzepaku w Polsce na tle Europy
Średnie plonowanie rzepaku w Polsce wynosi 3,28 t/ha, plasując nasz kraj powyżej średniej unijnej wynoszącej 3,34 t/ha. Światowy rekord plonowania rzepaku wynosi 7,71 tony z hektara, co pokazuje potencjał dalszego zwiększania wydajności upraw poprzez nowoczesne technologie i odpowiednie praktyki agrotechniczne.
- Średnie plony w Polsce: 3,28 t/ha
- Średnie plony w UE: 3,34 t/ha
- Rekord światowy: 7,71 t/ha
- Całkowite zbiory w Polsce (prognoza): 3,6 mln ton
Globalne czynniki kształtujące ceny rzepaku
Spadek eksportu rzepaku z Kanady oraz obawy pogodowe w Europie przyczyniają się do wzrostu cen na rynkach światowych.
Sytuacja na globalnym rynku rzepaku jest złożona i zależy od wielu czynników. Produkcja rzepaku w Stanach Zjednoczonych spadła o 2,8%, a w Argentynie o 6,1%, co ogranicza podaż surowca na rynkach światowych. Jednocześnie spadek eksportu z Kanady, jednego z największych światowych producentów, dodatkowo napędza wzrost cen.
Pomimo prognoz zwiększenia zbiorów rzepaku w Unii Europejskiej o około pół miliona ton, ceny „starego” rzepaku nadal rosną. Wynika to z faktu, że popyt na oleje roślinne, w tym olej rzepakowy wykorzystywany do produkcji biopaliw, pozostaje na wysokim poziomie, a zapasy surowca z poprzednich sezonów kurczą się.
Kluczowe rynki światowe
- Unia Europejska – największy konsument rzepaku na świecie
- Kanada – tradycyjnie największy eksporter
- Australia – istotny gracz na rynku azjatyckim
- Ukraina – rosnący producent przed wojną
- Chiny – największy importer oleju rzepakowego
Perspektywy cenowe na najbliższe miesiące
Analitycy przewidują stabilizację cen rzepaku z tendencją wzrostową, szczególnie w drugiej połowie 2026 roku i w 2027 roku.
Credit Agricole, jeden z wiodących analityków rynku rolnego, prognozuje, że ceny skupu rzepaku w Polsce mogą osiągnąć około 2300 zł/t pod koniec 2026 roku, a następnie wzrosnąć do 2400 zł/t pod koniec 2027 roku. Te prognozy opierają się na założeniu utrzymania się wysokiego popytu na biopaliwa oraz ograniczonej podaży surowca na rynkach światowych. Obserwując cena ropy wykres, można dostrzec korelację między zmianami notowań surowca energetycznego a cenami rzepaku.
Kluczowe znaczenie dla realizacji tych prognoz będą miały warunki pogodowe w okresie wegetacji i zbioru rzepaku w Europie, polityka energetyczna UE dotycząca biopaliw oraz sytuacja na rynkach paliw kopalnych. Utrzymujące się wysokie ceny ropy naftowej będą sprzyjać popytowi na olej rzepakowy jako surowiec do produkcji biodiesla.
Scenariusze rozwoju sytuacji
W scenariuszu optymistycznym, przy korzystnych warunkach pogodowych i wysokich plonach, ceny mogą ustabilizować się na poziomie 2200-2300 zł/t. W scenariuszu pesymistycznym, przy problemach pogodowych lub dalszym wzroście cen paliw, ceny mogą przekroczyć 2400 zł/t już w 2026 roku. Najbardziej prawdopodobny wydaje się scenariusz umiarkowanego wzrostu zgodnie z prognozami Credit Agricole.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje tona rzepaku w skupie w Polsce?
Ceny skupu rzepaku w Polsce wahają się obecnie między 2035 a 2200 zł za tonę, w zależności od regionu i terminu dostawy. Największe przetwórnie oferują średnio około 2130-2150 zł/t, ze średnią krajową na poziomie około 2150 zł/t.
Czy opłaca się uprawiać rzepak w obecnych warunkach cenowych?
Przy obecnych cenach skupu 2100-2200 zł/t i średnich plonach 3,28 t/ha uprawa rzepaku pozostaje opłacalna, choć rosnące koszty paliw i nawozów zmniejszają marże. Prognozy wzrostu cen do 2300-2400 zł/t w perspektywie roku poprawiają opłacalność tej uprawy.
Jakie czynniki najbardziej wpływają na cenę rzepaku?
Kluczowe czynniki to notowania na giełdzie MATIF w Paryżu, ceny ropy naftowej i paliw, sytuacja pogodowa w Europie oraz globalny popyt na oleje roślinne do produkcji biopaliw. Istotne są również zbiory w głównych krajach producentach i polityka energetyczna UE.
Kiedy najlepiej sprzedać rzepak ze zbiorów?
Decyzja zależy od indywidualnej sytuacji gospodarstwa i prognoz cenowych. Przy obecnych trendach wzrostowych warto rozważyć sprzedaż etapową lub kontrakty terminowe na dostawy w drugiej połowie roku, gdy prognozy wskazują na wyższe ceny.
Jak ceny rzepaku przekładają się na ceny biopaliw?
Rzepak stanowi główny surowiec do produkcji biodiesla w Europie, więc jego cena bezpośrednio wpływa na koszty produkcji biopaliw. Wzrost ceny rzepaku o 100 zł/t może podnieść cenę biodiesla o około 0,10-0,15 zł za litr, co ostatecznie odbija się na cenach paliw na stacjach.
Czy warto inwestować w kontrakty terminowe na rzepak?
Kontrakty terminowe na giełdzie MATIF pozwalają zabezpieczyć cenę sprzedaży i zminimalizować ryzyko cenowe. Przy prognozach wzrostowych mogą być atrakcyjne dla producentów chcących zagwarantować sobie określony poziom ceny, choć wymagają znajomości mechanizmów giełdowych i ponoszenia kosztów transakcyjnych.
